[TÜRKÇE] BÖLÜM 6 YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN ATIKTAN ENERJİ

Makale 6

 

Öncelikle yorumlarınız ve sorularınız için çok teşekkür ederim. Her geçen yazımı bir öncekinden daha iyi olması adına geliştiriyorum. Bu gelişim sürecinde katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum,

Bu bölümde enerji ve kontrol sistemlerinden bahsedeceğiz.

Bu tesislerin en büyük avantajları enerji üretip özellikle enerjisini dış kaynaklardan alan ülkelerde dışa bağımlılığı azaltması demiştik. Bu tesisler şehirlere sıcak su sağlayıp bölgesel ısıtmalarda kullanılabilir, elektrik üretip birçok hanenin elektrik ihtiyacını giderebilir, hatta ikisini beraber de yapabilirler. Endüstriyel proseslerde buhar ihtiyacını giderebilirler.

Peki elektrik nasıl üretiliyor? derseniz bunun 2 yöntemi var. Birinci ve en çok kullanılan yöntem buhar türbini ile. Bu yöntemde enerji geri kazanım ünitesinde elde ettiğiniz yüksek basınçlı buharı bir buhar türbinine gönderiyorsunuz. Bu yüksek basınçlı buhar türbinin kanatçıklarını çevirip mekanik enerji elde ediyor. Bu mekanik enerji jeneratör ile elektriğe çeviriliyor. Tabi bu buhar türbin kanatçıklarını çevirirken basıncını kaybediyor. Basıncını kaybeden bu buhar tekrar suya çevirilerek tekrar kullanılmak üzere enerji geri kazanım ünitesine geri gönderiliyor.

Buharın tekrar suya çevirilme işlemi için vakum kondenseri ve soğutma kulesi kullanılıyor.

Elektrik üretimi döngüsünü aşağıda görebilirsiniz.

Hem elektrik hem bölgesel ısıtma döngünü aşağıda görebilirsiniz.

Elektrik üretiminin ikinci yöntemi ORC(Organic Rankine Cycle) yöntemidir. Bu yöntemi kullanmak için enerji geri kazanım sisteminizi buhar değil kızgın yağ üretecek şekilde değiştirmeniz gerekiyor.

Yatırımcılar için atıktan enerji tesisi kurmanın püf noktaları adlı bir sonraki yazımda bu iki sistemin karşılaştırmasını yapacağım.

Sizlerin de gördüğü gibi atıktan enerji tesisleri bir çok prosesi içerisinde barındıran yüksek mühendislik içeren tesislerdir. Prosesleri özel tasarlanır ve özel yazılımlar ile takip edilirler. Gelişmiş kontrol sistemleri mevcuttur. Tesislerde bir çok sıcaklık ve basınç kontrol ekipmanı, motorları yöneten sürücüler, otomatik vanalar gibi gelişmiş ekipmanlar kullanılır.

Operatör sayısı tesis çeşidi ve büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir.

Böylece yazı dizimin sonuna geldim. Ilginiz için çok teşekkür ediyorum. Umarım sizlere en basit şekilde atıktan enerji tesislerini, prosesi, ekipmanları anlatabilmişimdir. Bu tesisler geleceğimiz için çok önemli, bu nedenle mutlaka bilgi sahibi olunmalı diye düşünüyorum. Hem çevre duyarlılığımızı, hem de atıklarla ilgili duyarlılığımızı artırıp gelecek nesillere daha güzel, yaşanılabilir bir dünya bırakabilmek dileğiyle.

Bir sonraki yazım yine bu makalelerle bağlantılı olarak yatırımcılar için atıktan enerji tesisi kurmanın püf noktaları konulu olacak.

Değerli katkılarınız, sorularınız ve yorumlarınız için sizlere çok teşekkür ediyorum. Soru ve yorumlarınızı bekliyorum. Sevgiyle ve sağlıkla kalın.

Not: Kullanılan tüm görseller ve videolar açık kaynaklardan alınmıştır.

[ENGLISH] PART 6 WASTE TO ENERGY FOR BEGINNERS

Article 6

 

Firstly, thank you for your comments and questions. I am striving to improve my articles to be better than previous one, and appreciate your support for my improving process.

In this article I intend to discuss energy and control systems.

Generating energy from waste often forms an integral part in the future strategies of countries and cities. The type of energy produced is determined by the individual needs of the region. So for example, in northern countries, cities use district heating and so waste to energy plants supply steam or generate electricity for grid networks to meet their needs.

There are two ways to produce electricity in plants. The most common method uses a steam turbine. In this method high pressured steam that is produced by a steam generator within the energy recovery part is sent to a steam turbine. The pressure helps the steam to spin the wings of the turbine resulting in the creation of mechanical energy. This mechanical energy is converted to usable energy by the help of a generator. Any steam that looses its pressure whilst spinning is extracted by a vacuum condenser (with a cooler) to transform back to water before reentering the cycle.

You can see the electricity generation cycle below:

Electricity and district heating can be produced at the same time. The diagram below demonstrates the electricity and district heating cycle:

The second method of generating electricity is the ORC(Organic Rankine Cycle). To use this method of generating electricity, you need to employ a hot oil generator instead of a steam generator within the energy recovery system.

I will compare these two methods in my next article, the “Waste To Energy Investors Guide.”

As I have demonstrated, waste to energy plants make use of a lot of processes and require a high degree of engineering. Process designs are tailor-made and use industry-specific software. In addition to this, a lot of process equipment, such as those to monitor and control temperatures, pressure and emissions, use special flowmeters, drivers, and valves to ensure they function within the legal parameters.

Within plants, the number of operators employed can determine its technology and production capacity. You can see below an example of a control room from one waste to energy plant:

In this series of 6 articles, I wanted to provide a beginners guide to waste to energy plants. I hope that my explanation of the different processes, systems and equipment is understandable and constructive. My aim was to widen public understanding of these plants, because I believe them to have an important role in fostering a more sustainable future.

In the current climate of the coronavirus pandemic, I think it is safe to say we have all found value in nature, the environment, and our planet. Our increased environmental awareness supported by greener initiatives such as in energy production through the conversion of waste to energy, will no doubt create a more beautiful, liveable world for future generations to enjoy.

I have received emails and comments throughout my publishing of these articles. I will address these in my next article, the “Waste To Energy Investors Guide.” As always, I appreciate your comments, additions and questions.

Stay healthy and happy.

Note: All pictures and videos that I use in my articles are taken from open sources.

[TÜRKÇE] BÖLÜM 5 YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN ATIKTAN ENERJİ

Makale 5

 

Öncelikle yorumlarınız ve sorularınız için çok teşekkür ederim. Her geçen yazımı bir öncekinden daha iyi olması adına geliştiriyorum. Bu gelişim sürecinde katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.

Her yazımda da üstüne basa basa belirttiğim gibi bu tesislerin atığın değerlendirilmesi/azaltılması ve bertarafıyla birlikte en önemli sorumluluğu emisyon sorumluluğudur. Bir önceki yazılarımda tabi olunan emisyon limitleri hakkında bilgi vermiştim ve atıklar eğer bu tesislerde bertaraf edilmezse oluşturacakları emisyonların bu tesislerin emisyonlarında daha fazla olduğu konusundaki rakamları da sizinle paylaşmıştım.

Yakma tesislerinde emisyonlar çalıştıkları her an sürekli emisyon ölçüm cihazlarıyla kontrol edilirler. Bu cihazlar Toz, NOx(Nitrojen Oksitler), CO(Karbon Monoksit), TOC(Toplam Organik Karbon), SO2(Kükürt Dioksit), HCl(Hidrojen Klorür), HF(Hidrojen Florür),O2(Oksijen) emisyonlarını sürekli olarak ölçerler. Bazı ülkelerde HCl ve HF zorunlu değildir ancak Türkiye’de zorunludur. Ayrıca periyodik olarak(3,6,12 ayda 1 kez) akredite emisyon ölçüm laboratuvarları tesislere gelip bu ölçümleri teyid edecek ölçümler alırlar.

Bu emisyonlarda sınır değerlerin altında kalabilmek adına tesislerde çok gelişmiş filtrasyon sistemleri bulunur. Filtre sistemleri atığın analizine göre terzi usulü tasarlanmaktadır. Aşağıda kullanılan tüm filtrasyon sistemlerini anlatacağım ancak her tesiste tamamı bulunmak zorunda değildir. Zorunlu olan emisyonların sürekli sınır değerlerin altında olmasıdır.

Proseste kullanılma sırasıyla başlamak gerekirse öncelikle en önemli şey verimli yakmadır. Verimli yakma ve sıcaklık kontrolü ile bazı emisyonları (NOx, CO gibi) bazı emisyonları kontrol etmeniz mümkündür. NOx emisyonları için üre ve amonyak dozajlama sistemleri kullanılmaktadır. Genelde bu sistemler prosesin freeboard (daha önceki bölümlerde gösterilmektedir) bölümünde yer almaktadır.

SO2, HCl ve HF emisyonları için enerji geri kazanım sistemi sonrası kireç (3 Tip kireç çeşidinden uygun olan seçilir - CaOH, NaHCO3 ya da MgO) ve aktif karbon besleme ünitesi kullanılmaktadır. Üre, amonyak, kireç ve aktif karbon besleyerek katı partikül hale getirdiğimiz emisyon parametrelerini ve Toz emisyonlarını torba veya elektrostatik filtre ile kontrol altına alıyoruz. Tesislerden çıkan küllerin çok büyük bir bölümü bu filtrede toplanır.

Torba ya da elektrostatik filtreden geçen atık gaz scrubber ünitesinde yıkanarak baca yoluyla dışarı atılır. Scrubber da yıkamak için bazı kimyasallar(NaOH-Sodyum Hidroksit vb) kullanılmaktadır.

Bacanın hemen öncesinde tesisin kalbi diyebileceğimiz bir ekipman yer alır. Bu ekipman baca fanıdır. Bu fan tıpkı kalbin kan dolaşımını tetiklemesi gibi atık gaz dolaşımını kontrol eder. Sistemdeki atık gazı dışarı çekerek tüm tesis ekipmanlarında (baca hariç) vakum etkisi yaratır ve atık gazın baca ile dışarı atılmasını sağlar.

Bacalar yine yönetmeliğe uygun olarak tasarlanırlar. Bacalarda ülkelere göre değişen standartlar ve atık gaz sıcaklığı parametreleri bulunmaktadır.

Emisyon ekipmanlarının yerleşimini gösteren bir kaç proses örneği göstermek istiyorum.

 

 

 

Böylece yakmayı, enerji geri kazanımı ve filtrasyonu size anlatmış oldum. Tesislerdeki ana ekipmanlardan elektrik üreten türbinleri anlatmadan önce yakma prosesine yardımcı olan ekipmanlardan bahsetmek istiyorum. Bu ekipmanlardan en önemlisi kuşkusuz kül toplama sistemi.

Yakma tesislerinde küller torba ya da elektrostatik filtrelerden, enerji geri kazanım ünitelerinden ve sistemine göre değişmekle beraber yakma ünitesinin altından toplanmaktadır. Bu sistemler konveyör şeklinde ya da kapalı borularda pnömatik olarak tasarlanmaktadır. Bu küller tesisten ayrı olarak bir haznede toplanarak bertaraf metoduna göre gidecekleri yere gönderilmektedir.

Son yıllarda küllerin değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar oldukça hızlanmıştır. Özellikle küllerin içindeki fosforu alıp bu önemli minerali değerlendiren tesislerin sayısı artmaktadır. Bu konuda Avrupa Birliği de geçtiğimiz yıl bir yönetmelik güncellemesiyle kül bazlı ürünlerin gübre içinde kullanılmasına izin verdi. Bu konudaki tüm gelişmeleri ben Avrupa Sürdürülebilir Fosfor Platformundan takip ediyorum.

Geri kalan küller düzenli depolama alanlarına gönderiliyorlar. Bu küller %96 nın üzerinde inorganik olduğu için bazı ülkelerde ve bölgelerde analizleri uygun bulunursa dolgu malzemesi olarak bile kullanılabilmektedirler.

Bir diğer önemli ekipman kumlu tip akışkan yatak sistemlerinde kum besleme ve boşaltma sistemidir. Helezonik ya da pnömatik olarak tasarlanmaktadırlar. Kumlu tip akışkan yataklarda kum seviyesi önemlidir ve korunmalıdır.  Bu nedenle bu sistemler önemlidir.

Özellikle uzakdoğu da kullanılan ve çıkan baca gazının beyaz renkli olmasını sağlayan white smoke sistemleri de yakma tesislerinde kullanılan ekipmanlardır.

Bir sonraki yazımda üretilen enerji nasıl değerlendiriliyor? Elektrik enerjisi nasıl elde ediliyor? Tesisler nasıl kontrol ediliyor? Konularından bahsetmeye çalışacağım.

Sizler de sorularınızı ve yorumlarınızı benimle paylaşıp yazımı geliştirmeme yardım edebilirsiniz. Şimdiden çok teşekkür ediyorum. Sevgiyle ve sağlıkla kalın.

Not: Kullanılan tüm görseller ve videolar açık kaynaklardan alınmıştır.

[ENGLISH] PART 5 WASTE TO ENERGY FOR BEGINNERS

Article 5

Firstly, thank you for your comments and questions. I am striving to improve my articles to be better than previous one, and appreciate your support for my improving process.

I am keen to always emphasise the responsibilities of waste to energy plants in each article: in my previous article I discussed emission limits, and mentioned the risk of wastes that do not incinerate thus resulting in even higher emissions.

Emission measurement systems are continuously measuring dust, NOx (Nitrogen Oxides), CO (Carbon monoxide), TOC (Total Organic Carbon), SO2 (Sulphur Dioxide), HCl (Hydrogen Chloride), HF (Hydrogen Fluorine) and O2 (Oxygen). In some countries it is not obligatory to measure HCl and HF emissions; Turkey is an exception to this. Emissions are measured periodically, between every 3-12 months, by authorised laboratories.

Plants have to have very developed filtration systems to control emissions in order to comply with the restrictions. Filtration systems are tailor-made depending upon waste types, and different plants will make use of different systems to adhere to emission limits.

I will now describe the different filtration systems.

The most effective emission control method is efficient burning/incineration. Waste to Energy plants can control some of the emissions such as NOx and CO through efficient burning/incineration. To control NOx emissions urea and ammonia spraying systems are used. These systems are located within the freeboard area which I previously mentioned in article 3. 

SO2, HCl and HF emissions can be controlled with lime feeding to activate carbon absorption.   The plant could use the lime most accessible to them - CaOH, NaHCO3 or MgO.

After feeding urea, ammonia, lime and/or activated carbon particles into the flu, the gas coverts into solid particles. To collect these particles, plants have bag filters or electrostatic filters. The majority of ash is collected in these filters.

Flu gases which pass through the bag or electrostatic filter go into the scrubber unit and then the chimney. In the scrubber unit, flu gas is washed with chemicals, such as NaOH (Sodium Hydroxide).

Before the flu gas reaches the chimney, the ID fan is engaged. The ID fan is the heart of the plants; like a human heart supporting the circulation of blood through our bodies, the ID fan controls the flow of the flu gas. It manages the gas’ speed, and vacuums all gas from the system to send out through the chimney.

Chimneys are designed in accordance with the regulation. The standards adhered to depend upon the regulations of individual countries. Some chimneys also have flu gas temperature parameters.

Here are some examples that demonstrate the process of filtering emissions:

 

 

We have now completed the introduction to the incineration/combustion process, energy recovery process, and filtration process. Before describing the electricity generation system, I want to discuss auxiliary systems that are used in waste to energy plants. Certainly the most important auxiliary system is the ash collection system.

In waste to energy plants, ash is collected from the bag or electrostatic filter or energy recovery unit. Sometime they also collect at the side of the incineration unit depending in the system. Ash collection systems are designed as a conveyor or pneumatic, and the collected ash is stored in silos or bunkers before being sent to sites for disposal.

Research into the use of burnt ash is increasing, with a growing interest in the recovery of phosphor. The number of phosphor recovery plants is expanding rapidly. Last year, the European Union updated its regulation to enable the use of phosphor in the production of fertilisers; this opens up a new and significant market for the repurposing of ash from Waste to Energy plants. To follow this development, visit the European Sustainable Phosphor Platform.

Any remaining ash is sent to landfill. In some countries, this takes place only after analysis is conducted into the chemical composition in the ash. This is because ash can be made up of more than 96% inorganic material.

Another important auxiliary system is the sand circulation system used in bubbling fluidised bed systems, designed as a spiral or pneumatic system. Especially on bubbling fluidised bed incineration system, sand level is very important. 

In Asian countries, such as Japan, white smoke systems are used in waste to energy plants to neutralise the colour of the flu gas as it is emitted from the chimney; a white coloured gas is favoured.

In my next article, I will delve further into how we turn steam or hot oil into electricity, where this energy is used, and how waste to energy plants are managed.

You can help to improve my article by sharing questions and comments with me. Thank you very much and stay safe.

Note: All pictures and videos that I use in my articles are taken from open sources.

[TÜRKÇE] BÖLÜM 4 YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN ATIKTAN ENERJİ

Makale 4

 

Öncelikle yorumlarınız ve sorularınız için çok teşekkür ederim. Her geçen yazımı bir öncekinden daha iyi olması adına geliştiriyorum. Bu gelişim sürecinde katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.

Bir önceki yazımda bahsettiğim emisyon standartlarının yerine getirilmesinde ve aynı zamanda atıktan enerji elde edilmesindeki ilk adım atığın verimli şekilde yakılmasıdır. Yanma için hepimizin bildiği gibi 3 ana faktör gereklidir; Yanıcı (Atığın içindeki organic madde), yakıcı (atık yakma reaktöründe brülör ve bek sistemleri bulunur) ve oksijen(atık yakma reaktörüne fanlar yardımıyla hava beslenir)

Yakma reaktörlerine atık beslediğimizi hayal edelim. İçeride sıcak bir ortam var. (ilk giriş ortamı 500C -900 C arası) Atık, reaktörün içine girdiği anda içerisindeki tüm moleküller gazlaşma sıcaklığı düşük olandan yüksek olana doğru sırayla gazlaşmaya başlar. Bu moleküller içerideki yakıcı ortamda (önceden brülör ve beklerle ısıtılmış) fanlarla ortama beslenen oksijen molekülleriyle buluşurlar ve yanma gerçekleşir. Bir önceki yazımda belirttiğim minimum 850 C sıcaklıkta 2 saniye kuralını uygulayabilmek için bu hava besleyiciler genelde belirli açılarda içeride ve reaktör içinde girdaplar yaratacak şekilde dizayn ediliyorlar.

Atık reaktörlerinin içinin yakma esnasında nasıl göründüğünü 2 video ve 1 resimde görebilirsiniz;

Akışkan Yatak içi 2 video - Video 1 , Video 2  

Izgara içi 1 resim -  
  

Yakma işlemi tamamlandıktan sonra bu atıkgaz sıcak hava, ısı, sıcak su, buhar, kızgın yağ gibi enerjiler elde etmek adına eşanjör sistemlerinden geçiyor. Yakma sonrası bu bölüm tamamen ihtiyaca, üretilmek istenen enerjiye ya da tasarlanan prosese göre dizayn ediliyor.

Elektrik enerjisi üretilecekse genelde yüksek basınçlı buhar ya da kızgın yağ, şehirlerde merkezi ısıtma olarak kullanılacaksa düşük basınçta buhar ya da sıcaksu, endüstriyel proseslerde kullanılacaksa buhar enerjisi üretilir.

Eşanjör sistemleri ısı alışverişi mantığı ile çalışır. Örneğin buhar üretilecekse sistemin içindeki borularda su dolaştırılır ve yakma ile oluşan sıcak atık gaz bu boru yüzeylerini ısıtarak boruların içindeki suyu buhara çevirir. Kızgın yağ üretilecekse boruların içinde yağ bulunur, sıcak hava gerekiyorsa hava bulunur.

Ünitelerin içinde boruları yukarıdaki resimlerde de görebiliyorsunuz. Borular dikey ya da yatay olabilir.

Atık gaz enerjisini bu eşanjörlere aktarır ve yaklaşık 200-250 C arasında(prosese göre değişiklik gösterir) eşanjör bölümünden çıkar. Yani eşanjörün giriş noktasında 850 C çıkışında 200-250 derece oluyor atık gaz.  Böylece atık yakma ve enerjiye geçiş kısmı tamamlanır.

Atık gaz yolculuğuna filtrasyon bölümünde devam ederken üretilen enerji de son kullanıcıya ulaşır.

Bir sonraki yazımda atıkgaz nasıl filtre ediliyor, bu filtre sistemlerinin özellikleri nelerdir hangi emisyonlar ne tür filtre sistemleriyle limit değerlerin altına düşürülür ve atık yakma sonrası küllere ne oluyor konularından bahsetmeye çalışacağım.

Sizler de sorularınızı ve yorumlarınızı benimle paylaşıp yazımı geliştirmeme yardım edebilirsiniz. Şimdiden çok teşekkür ediyorum. Sevgiyle ve sağlıkla kalın.

Not: Kullanılan tüm görseller ve videolar açık kaynaklardan alınmıştır.

[ENGLISH] PART 4 WASTE TO ENERGY FOR BEGINNERS

Article 4

Firstly, thank you for your comments and questions. I am striving to improve my articles to be better than previous one, and appreciate your support for my improving process.

As I mentioned in my previous article, the first step of adhering to emission limits is the efficient incineration of waste. We know that 3 factors are needed for burning: flammable matter (organic part of waste), flame (waste to energy plants have burner systems within their incineration areas), and oxygen (within waste to energy plants, air is fed by fans).

Let’s imagine we are feeding waste into the incineration areas of waste to energy plants. Incineration areas reach temperatures of between 500–900°C assisted by a burner system. As waste is introduced, the incineration reactor starts to turn it from a solid form into gas. This starts from waste molecules which initially have a low gasification temperature but increase to higher gasification temperatures during the incineration process. These molecules meet with oxygen which is fed by fans, and incineration occurs. For adhering to the 850°C degree/2-second regulation which I described in my previous article, air feeders are designed with different angles to create vortexes inside the incineration reactors.

The 2 videos and 1 picture below show inside the incineration/combustion reactor whilst waste is incinerated.

Fluidised Bed - Video 1 , Video 2  

Picture in Grate System -      

After incineration, the gas that has been created (we call this the ‘flue gas’) passes through an energy recovery system. We define this system as a 'heat exchanger’. Using a heat exchanger helps waste to energy plants to produce energies such as hot air, hot water, steam and hot oil etc. This section is designed according to the energy type being produced: for electricity production, high pressured steam or hot oil are generally used; district heating systems which are used to heat cities, are produced using low pressured steam or hot water; and for industrial processes, low pressured steam is also used.

The heat exchanger works through a principle of exchanging heat by means of physical touch. For example if we want to generate steam, we design pipes in the heat exchanger to allow for water circulation. Hot flue gas touches these pipes making the pipes hot in order to evaporate water inside the pipes. If we want to generate hot oil we design a heat exchanger for oil circulation, and if we want to generate hot air, we design a heat exchanger for air circulation.

                 

The above picture illustrates the pipes inside units. Pipes can be located both horizontally or vertically.

Flue gas transfers its energy to the heat exchanger system, leaving the system at a temperature between 200-250°C degrees. To summarise, the inlet temperature is generally 850°C, and the outlet temperature of between 200-250°C (it changes process to process). The journey of waste incineration/combustion to energy recovery is now complete.

Whilst the journey of the flue gas continues with filtration, generated energy (hot air, hot water, steam, hot oil) is redirected to turbine units or users. 

In my next article, I will delve further into how flue gas is filtered, which specification filter system s are used, which emission parameters for filtration systems are imposed, and what are we doing with ash residue.

You can help to improve my article by sharing questions and comments with me. Thank you very much and stay safe.

Note: All pictures and videos that I use in my articles are taken from open sources.

[TÜRKÇE] BÖLÜM 3 YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN ATIKTAN ENERJİ

Makale 3

 

Öncelikle yorumlarınız ve sorularınız için çok teşekkür ederim. Her geçen yazımı bir öncekinden daha iyi olması adına geliştiriyorum. Bu gelişim sürecinde katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.

Bir önceki yazılarımda konuya iyi bir giriş yaptığımızı düşünüyorum. Biraz daha derinlere ilerleyebiliriz artık. Yakma tesislerinde atığın organik kısmının tamamına yakınının enerjiye dönüştürülmesinin yanında en önemli sorumluluk emisyon sorumluluğudur. Tüm yakma tesislerinin emisyonları çalıştıkları süre boyunca sürekli emisyon ölçüm sistemleri ile takip edilmektedir. Bu veriler özel altyapılarla devletlerin ilgili bakanlıklarına gönderilmektedir. Bu özel sistemlere erişim ve müdahale izni sadece bakanlık ve bakanlıkça akredite firmalardadır.

Emisyon standartları tüm dünyada belirlenmiş özel limitler doğrultusunda oluşturulurlar. Emisyon limitleri ülkelere göre farklılık göstermektedir. Ülkemizdeki kabul şu şekilde;

Atık bertarafında aslında tüm kurallar ve kanuni zorunluluklar bu büyük sorumluluk üzerine oluşturulmuştur. Emisyon anlamında önemli kanuni zorunluluklardan biri atığın minimum 850 C sıcaklığa sahip bir odada minimum 2 saniye kalma kuralıdır. Bu kuralın uygulanmadığı atık yakma tesisleri ve prosesleri yakma lisansı alamaz. 

Bu kanun olmasaydı yakma tesislerinin tasarımları çok değişirdi eminim. Bu kuralı sağlayabilmek için bazı tasarımlar atığın ilk beslendiği bölümün üzerinde büyükçe bir oda dizayn etmişler ve bu şekilde bu kuralı sağlamışlar, bazıları ise bu sıcaklık için ayrı bir oda tasarlamışlar ve bu odada kuralı uygulamaktadırlar. Bu odaya "FREEBOARD" denir.

 

             

        Kumlu Tip Akışkan Yatak                   Izgaralı Yakma                          Döner Fırın

 

Burada önemli bir noktaya mutlaka değinmem gerekiyor. Türkiye’deki kanunlarda eğer atığınızdaki halojenlerin oranı %1 in üzerinde bulunduysa bu kuraldaki 850 C lik sıcaklığı 1100 C ye çıkarmak durumundasınız. Burada da ayrı bir tartışma var. Çünkü uygulamacılar ki bunların bazıları dünya çapında 100 den fazla tesisi olan firmalar 850 C nin yeterli olacağını hatta 1100 C ye çıkmanın NO gibi bazı emisyon parametrelerinde artmaya yol açacağını düşünüyorlar. Aşağıda sıcaklıklar arttıkça oluşan NO emisyonlarının 3 farklı atıktaki dağılımını görebilirsiniz. Yine tarafsızlığımı koruyarak yorum yapmadan geçiyorum.

Bir diğer kuralımız yakma sonrası kalan küldeki organik madde oranı. Kural der ki yakma sonrası küldeki kalan organik madde miktarı %4 ün üzerinde olamaz. Bu da aslında firmaları verimli bir yakma sistemi kurmaya zorunlu kılmaktadır. Yani yanma veriminiz %96 ının altındaysa atıktan enerji tesisinize lisans alamazsınız.

Bir sonraki yazımda atık nasıl yakılıyor, yakma sonrası nasıl bir enerji geri dönüşümü oluyor ve hangi tip enerjiler elde ediliyor konularından bahsetmeye çalışacağım. 

Sizler de sorularınızı ve yorumlarınızı benimle paylaşıp yazımı geliştirmeme yardım edebilirsiniz. Şimdiden çok teşekkür ediyorum. Sevgiyle ve sağlıkla kalın.

 

Not: Kullanılan tüm görseller ve videolar açık kaynaklardan alınmıştır.